Sú heimskreppa sem COVID-19 faraldurinn hefur haft í för með sér hefur haft gríðarleg áhrif á starf íslenskra framhaldsskóla. Vegna samkomubanns sem stjórnvöld lýstu yfir færðist allt starf á því skólastigi yfir í fjarnám á einni helgi. Jafnframt breyttust heimilisaðstæður flestra fjölskyldna. Heimilið varð vinnustaður margra foreldra, kennslustofa nemendanna og jafnvel leikskóli yngstu barnanna. Í þessu fordæmalausa ástandi felst einstakt tækifæri til að rannsaka áhrif óvæntrar kreppu, í samhengi menntunar og heimilanna. Markmiðið er að skoða hvernig skólafólk (stjórnendur, námsráðgjafar og kennarar) í framhaldsskólum, nemendur og foreldrar tókust á við nýjan raunveruleika meðan á banninu stóð. Rannsókninni verður einkum beint að breytingunni frá vinnu í kennslustofu yfir í fjarnám og langtímaafleiðingum hennar. Fjölbreyttra gagna verður aflað og ólíkum aðferðum beitt við gagnagreiningu. Gildi rannsóknarinnar felst ekki síst í tækifæri til að skoða ýmsar hliðar á menntun og félagslegu réttlæti, bæði á þjóðlegan og alþjóðlegan mælikvarða, og samspil helstu hagaðila, ekki síst nemenda, foreldra og skólafólks framhaldsskóla. Vandað yfirlit frá einu landi, Íslandi, ætti að gagnast þeim sem stunda rannsóknir á þessu sviði og leggja fram mikilvæga þekkingu á því hvernig á að bregðast við þegar áföll dynja yfir. Einnig gæti það verið víti til varnaðar, sem og varpað ljósi á hvernig á að finna og gæta að viðkvæmum hópum.
Niðurstöður benda til þess að ákveðinn hópur finni sig betur í hefðbundnu staðnámi það er nemendur sem eiga háskólamenntaða foreldra, eiga íslensku að móðurmáli og kljást ekki við félagsfælni, þunglyndi, kvíða eða lesblindu sem truflar nám þeirra. Þetta vekur upp áleitnar spurningar um stöðu hinna sem ekki virðast finna sig í hefðbundnu framhaldsskólanámi. Brýnt er að hlúa sérstaklega að þessum nemendahópi (niðrustöður fengnar úr erindi á Menntakviku 2023).
