Rannsóknarverkefnið snýr að sjálfbærri þróun kennara til að auka gæði náms í íslensku og raungreinum með aðstoð myndbandsupptöku í kennslustundum.
Nýjasta þekking á gæðakennslu verður nýtt í starfstengdu faglegu námi þar sem náið samstarf verður á milli kennara og rannsakenda og myndað verður lærdómssamfélag kennara. Gögnum er safnað með myndbandsupptökum til að greina mögulegar umbætur í kennslu og með viðtölum við kennara. Eins eru spurningalistar lagðir fyrir nemendur til að greina breytingar á þátttöku, athygli og viðhorfum til kennslunnar.
Rannsóknin er nátengd norrænu öndvegissetri um gæði í kennslu (QUINT) sem veitir faglegan og tæknilegan stuðning við rannsóknina og aðgang að mikilvægum gagnagrunnum. Rannsóknin er sjálfbær og ný þekking og hæfni kennaranna í þátttökuskólunum mun nýtast við áframhaldandi þróun kennsluaðferða.
Niðurstöður
Allir þátttakendur sáu mörg tækifæri við starfsþróun í þessu formi. Skólastjórnendur og starfsfólk skólaskrifstofa sáu tækfæri til að efla gæði kennslunnar í skólanum /sveitarfélaginu, rannsakendur sáu tækifæri til að styrkja eigin skilning á daglegu starfi í skólum og bæta þannig kennaramenntun. Kennararnir sem tóku þátt vildu gjarna ögra sjálfum sér, láta ýta aðeins við sér og sáu tækifæri í því að tilheyra hópi jafningja sem voru að efla sig sem leiðtoga. Framfarir í þeim þáttum sem unnið var með mátti sjá hjá flestum kennaranna.
Áskoranir
Það voru líka áskoranir. Erfiðlega gekk að fá kennara til þátttöku og tryggja skuldbindingu þeirra allan tímann. Kennarar voru óvissir um kröfur m.a. um vinnuframlag og upplifðu ótta við að taka upp eigin kennslu á myndband og sýna öðrum. Fyrir rannsakendur var áskorun að fylgja fyrirfram gerðri rannsóknaráætlun sem oft og tíðum rakst á við viðburði og atvik í skólanum. Væntingar voru ólíkar, rannsakendur vildu góð gögn á meðan kennarar vildu meiri leiðsögn. Það var krefjandi og tímafrekt fyrir rannsakendur að vera bæði í hlutverki mentora og rannsakenda.
Hagnýting
Heilt yfir má segja að starfsþróun í þessi formi hafi sannað gildi sitt þótt erfitt sé að sýna fram á það eftir svo stuttan tíma. Kennarar urðu mun meðvitaðri um eigin kennslu, tóku betur eftir því sem betur mátti fara. Eftirfylgd mun leiða í ljós hvort tekst að breiða út áhrif verkefnisins innan skólanna og lengja líftíma jákvæðra breytinga, þ.e. styrkja sjálfbærni verkefnisins.
Niðurstöður hafa mikið hagnýtt gildi fyrir kennara og stjórnendur en einnig við stefnumótun um árangursríka starfsþróun. Sextán kennarar í grunnskólum í Múlaþingi og í Reykjavík hafa tekið þátt og eru flestir reiðubúinir til að vinna áfram með samstarfskennurum um að bæta gæði kennslu. Sveitarfélagið Múlaþing hefur þegar ákveðið að halda áfram með formlega þróunarvinnu í sínum grunnskólum.
Afurðir rannsóknar
- Myndbönd af fyrirmyndarkennslu sem nýta má í starfsþróun og kennaramenntun (er í vinnslu í samstarfi við Mixtúru)
- Niðurstöður kynntar á ráðstefnum á innlendum vettvangi (ráðstefna 13. nóv. 2025 og á Menntakviku, 2025)
- Tvær greinar í íslensk tímarit (eru í vinnslu)
- Birting á alþjóðavettvangi (fjögur ágrip send á ECER og tvær til þrjár greinar í vinnslu)
- Ráðleggingar til stefnumótunaraðila um skipulag starfsþróunar fyrir kennara
